RZECZPOSPOLITA POWSTAŃCZA. INSUREKCJA KOŚCIUSZKOWSKA I JEJ TRADYCJE – Katalog wystawy

Opis:

Katalog ekspozycji czasowej Muzeum Historii Polski (20 sierpnia – 23 listopada 2025). Czytelnicy znajdą tu wprowadzenie do wystawy pióra jednego z jej kuratorów, Richarda Butterwicka, i studia poświęcone różnym kontekstom insurekcji kościuszkowskiej. Prezentują one wielostronny obraz pierwszego z powstań. Autorzy opowiadają o stosunku zaborców do Rzeczypospolitej (Zofia Zielińska). Piszą o udziale w zrywie narodowym chłopów (Mateusz Wyżga) i duchownych (Rafał Waszczuk), i o próbach zmniejszenia dysproporcji sił między powstańcami a wojskiem rosyjskim (Michał Bąk). Ukazują przebieg powstania w Wielkim Księstwie Litewskim oraz Kurlandii (Eduardas Brusokas). Analizują insurekcyjny dyskurs polityczny (Anna Grześkowiak-Krwawicz), a także ideologię powstańczych radykałów (Piotr Ugniewski). Śledzą, jak rodziła się pamięć zbiorowa o przywódcy zrywu, Tadeuszu Kościuszce (Jarosław Czubaty). Tekstom towarzyszą interpretacje obiektów z wystawy autorstwa Marty Marek, Konrada Niemiry i Juliusza W. Zachera. Książka przedstawia powstanie jako instytucję tyleż restytucyjną, co reformatorską. Usiłującą przywrócić, a zarazem odnowić Rzeczpospolitą i włączyć do wspólnoty narodowej wszystkich mieszkańców państwa. Zawarte w tomie artykuły wraz z bogatym materiałem ilustracyjnym skłaniają do refleksji nad dziedzictwem „Rzeczypospolitej powstańczej”.