Relacja prywatna i relacje międzynarodowe – te dwa porządki nieustannie splatały się podczas spotkania z Markiem Brzezińskim i Olgą Leonowicz wokół ich książki “Partnerstwo” (wyd. Agora), które na Targach Książki w Gdyni poprowadził Jerzy Kisielewski.
Już na wstępie prowadzący zwrócił uwagę na szczególną dynamikę tej relacji: dwoje ludzi, którzy poznali się ponad dwie dekady temu, po latach spotkali się ponownie w zupełnie innych okolicznościach życiowych – on jako ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce, syn legendarnego Zbigniewa Brzezińskiego, wychowany w cieniu wielkiego nazwiska, z poczuciem odpowiedzialności za każdy ruch i za każde słowo, ona – dorastająca w zupełnie innych okolicznościach, niezależna kobieta, aktywna uczestniczka życia publicznego, która ma odwagę mówić własnym głosem. Ich związek od początku funkcjonował w przestrzeni napięć między prywatnością a instytucjonalnym wymiarem dyplomacji.
Olga Leonowicz mówiła o tym doświadczeniu z perspektywy osoby, która musiała odnaleźć się w silnie sformalizowanym świecie amerykańskiej służby zagranicznej:
– To nie jest pytanie o to, jak być partnerką ambasadora. Ja jestem partnerką przede wszystkim Marka Brzezińskiego. Wszyscy jesteśmy tylko ludźmi i tylko niektórzy ludzie mają eksponowane stanowiska. Oczywiście implikowało to pewne wyzwania, ale kiedy ma się dobrego partnera, można poradzić sobie ze wszystkim – mówiła Olga Leonowicz.
Choć „niestandardowość” ich relacji była jednym z częściej powracających tematów, znacznie więcej czasu poświęcono szerszemu ujęciu partnerstwa.
– Partnerstwo nie spada nikomu z nieba i nigdy nie jest łatwe. Nie mówię tylko o relacji między dwojgiem ludzi, ale także o relacji między krajami czy rządami. To, co wiem o partnerstwie, wyniosłem z domu – moi rodzice szanowali się w każdej sytuacji i wymagali równego szacunku. Widzę to dziś także w partnerstwie amerykańsko-polskim. To relacja, która naprawdę zaczęła się rozwijać – cud gospodarczy Polski nie wydarzyłby się w izolacji – mówił Marek Brzeziński.
Autorzy podkreślali, że tytuł książki został wybrany świadomie – jako opis nie tylko ich osobistej historii, lecz także sposobu funkcjonowania we współczesnym społeczeństwie. Partnerstwo, ich zdaniem, jest procesem wymagającym gotowości do dialogu ponad podziałami, również politycznymi. Wspominali sytuacje, w których – mimo osobistych wątpliwości – decydowali się na współpracę z osobami reprezentującymi odmienne środowiska i poglądy, uznając to za konieczne z punktu widzenia interesu publicznego.
Istotnym tematem rozmowy była także konieczność zmiany perspektywy – odejścia od nadmiernego skupienia na historii na rzecz myślenia o przyszłości. Autorzy podkreślali, że Polska znajduje się dziś w szczególnym momencie rozwojowym, który wymaga nie tylko dalszych inwestycji technologicznych, lecz także zmian w systemie edukacji oraz rozwijania kompetencji miękkich, takich jak umiejętność wystąpień publicznych, budowania relacji czy nawet samego przedstawiania się. To właśnie pewność siebie i zdolność autoprezentacji często decydują o pierwszym wrażeniu i możliwościach współpracy międzynarodowej.
W trakcie spotkania poruszono kwestię najtrudniejszego momentu ambasadorskiej kariery. Nie mogło także zabraknąć pytania o to, czy nazwisko Brzeziński pomogło w karierze, czy raczej ją utrudniało. Marek Brzeziński przyznał, że choć dorobek jego ojca otworzył mu wiele drzwi na świecie, to właśnie w Polsce stał się szczególnym zobowiązaniem, a momentami ciężarem.
– Wiedziałem, że będę na świeczniku podwójnie i że jeśli coś pójdzie nie tak, cena może być wysoka – przyznał Brzeziński.
Do tego wątku nawiązała również Olga Leonowicz, mówiąc o sytuacjach, w których – mimo imponującej kariery dyplomatycznej i zawodowej – jej partner wciąż bywa postrzegany przede wszystkim jako syn swojego ojca, a nie jako 60-latek z własnymi dokonaniami. Jak zauważyła, w Polsce wciąż funkcjonuje momentami niezdrowy stosunek do autorytetów.
